سلام کاشان پرس | اخبار و وقایع کاشان به صورت آنلاین
نویسنده: مریم قربانی 
توسعه زیرساخت فاضلاب کاشان؛ گامی بلند در مسیر بازچرخانی آب و نجات سفرههای زیرزمینی
کاشان – در حالی که بحران آب در فلات مرکزی ایران هر روز ابعاد تازهای به خود میگیرد، شهر کاشان با آغاز عملیات اجرایی تکمیل طرح فاضلاب و بازچرخانی پساب، مسیر تازهای را برای مدیریت منابع آبی خود ترسیم کرده است. طرحی که به گفته مسئولان، قرار است با تکیه بر ظرفیت قراردادهای بیع متقابل، هم زیرساختهای فاضلاب شهر را به سرانجام برساند و هم زمینه استفاده مجدد از آب را فراهم کند.
تغییر پارادایم در سیاستهای آبی کشور
به گزارش خبرنگار سلام کاشان پرس:هاشم امینی، رئیس هیئت مدیره شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، در آیین آغاز عملیات اجرایی این طرح با تأکید بر تغییر رویکرد ملی در حوزه آب اظهار داشت: «نگاه کشور در حوزه آب طی سالهای اخیر از تأمین هرچه بیشتر و مستمر آب به سمت مدیریت مصرف، بازچرخانی و استفاده چندباره از منابع آبی تغییر کرده است.»
این تغییر پارادایم، به گفته کارشناسان، پاسخی ضروری به واقعیتهای اقلیمی ایران است؛ کشوری که با متوسط بارش کمتر از یکسوم میانگین جهانی، سالهاست با تنش آبی دستوپنجه نرم میکند و کاشان بهعنوان یکی از شهرهای حاشیه کویر، بیش از بسیاری دیگر از نقاط کشور، طعم این کمآبی را چشیده است.
بیع متقابل؛ الگویی تازه برای تأمین مالی پروژههای آب
آنچه این طرح را از بسیاری از پروژههای عمرانی مشابه متمایز میکند، استفاده از ظرفیت قراردادهای بیع متقابل برای تأمین منابع مالی و اجرای پروژه است. در شرایطی که محدودیتهای بودجهای دولت، بسیاری از طرحهای زیرساختی را با توقف یا کندی مواجه کرده، این مدل قراردادی میتواند روزنهای برای تسریع در اجرای پروژههای حیاتی باشد.
بر اساس این مدل، سرمایهگذار بخش خصوصی یا نهادهای مالی، هزینه اجرای طرح را تقبل میکنند و در بازه زمانی مشخص، از محل عواید حاصل از خود پروژه — در اینجا فروش پساب تصفیهشده یا خدمات مرتبط — سرمایه خود را بههمراه سود بازمیگردانند. این روش، هم فشار بر بودجه عمومی را کاهش میدهد و هم انگیزهای برای بهرهوری بیشتر ایجاد میکند.
پساب، منبعی که نباید هدر رود
طرح بازچرخانی پساب فاضلاب کاشان، در واقع قلب تپنده این پروژه است. در حالی که سالانه حجم قابلتوجهی آب تصفیهشده در شهرهای مختلف کشور بدون استفاده به طبیعت بازگردانده میشود، اجرای این طرح میتواند آب مورد نیاز برای آبیاری فضای سبز، مصارف صنعتی و حتی برخی مصارف کشاورزی غیرمستقیم را تأمین کند.
کارشناسان معتقدند هر مترمکعب پساب بازچرخانیشده، به معنای یک مترمکعب آب کمتر از سفرههای زیرزمینی برداشتشده است؛ سفرههایی که در دشت کاشان و مناطق اطراف، سالهاست به دلیل برداشت بیرویه با افت شدید سطح آب مواجهاند و برخی از آنها به مرحله بحرانی رسیدهاند.
ابعاد فنی و اجرایی طرح
طرح تکمیل فاضلاب شهر کاشان شامل توسعه شبکه جمعآوری فاضلاب، احداث یا تکمیل تصفیهخانههای موجود و ایجاد تأسیسات بازچرخانی پساب است. با تکمیل این طرح، انتظار میرود پوشش شبکه فاضلاب شهری کاشان به میزان قابلتوجهی افزایش یابد و حجم پساب قابل استفاده مجدد نیز بهطور چشمگیری بالا برود.
مزایای پیشبینیشده این طرح
· کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی از طریق جایگزینی آب شرب با پساب در مصارف غیرشرب
· تکمیل زیرساختهای فاضلاب شهری و بهبود بهداشت عمومی
· ایجاد اشتغال در مراحل اجرا و بهرهبرداری
· توسعه پایدار شهری با رویکرد اقتصاد چرخشی آب
· کاهش آلودگی زیستمحیطی ناشی از تخلیه فاضلاب خام
قدردانی از دستاندرکاران و افق پیشرو
امینی در این مراسم با قدردانی از مسئولان محلی، پیمانکاران و دستاندرکاران اجرای طرح، بر اهمیت همکاری بینبخشی برای به ثمر رسیدن این پروژه تأکید کرد. به گفته او، تجربه موفق پروژههای مشابه در دیگر شهرهای کشور نشان میدهد که وقتی مدیریت شهری، شرکت آبفا و بخش خصوصی در یک چارچوب مشخص همکاری میکنند، نتایج ملموس و سریعتری حاصل میشود.
چشمانداز
با آغاز عملیات اجرایی این طرح، کاشان میتواند به یکی از الگوهای موفق بازچرخانی آب در فلات مرکزی ایران تبدیل شود. الگویی که در آن، فاضلاب نه بهعنوان یک مشکل، بلکه بهعنوان یک منبع ارزشمند نگریسته میشود و قراردادهای بیع متقابل، پلی میشوند میان نیازهای زیرساختی و توان مالی محدود دولت.
آنچه مسلم است، مسیر پیشرو بدون چالش نخواهد بود؛ از تأمین منابع مالی پایدار گرفته تا جلب مشارکت ذینفعان و اطمینان از کیفیت پساب تولیدی. اما اگر این طرح به اهداف خود برسد، میتواند سرمشقی شود برای دهها شهر دیگر در سرزمینی که تشنگی، جدیترین تهدید پیش روی توسعه پایدار آن است.
خبرنگار سلام کاشان پرس: پرندین
