سلام کاشان پرس | اخبار و وقایع کاشان به صورت آنلاین
نویسنده: مریم قربانی هر آخر هفته، صدها خودرو جاده مرنجاب را پشت سر میگذارند. مسافران از تهران، اصفهان، قم و شهرهای دیگر میآیند تا چند ساعت را در سکوت کویر سپری کنند، غروب خورشید را تماشا کنند و شب، تصویری از آسمان پرستاره مرنجاب را در شبکههای اجتماعی به اشتراک بگذارند. سالهاست که مرنجاب به بخشی از حافظه گردشگری ایران تبدیل شده است؛ اما هنوز یک سؤال ساده و اساسی بیپاسخ مانده است: سهم آران و بیدگل از این شهرت چیست؟
این پرسش تازهای نیست. سالهاست که نام مرنجاب، شهر زیرزمینی نوشآباد و جاذبههای تاریخی و طبیعی آران و بیدگل در گزارشها و خبرها تکرار میشود. مسئولان از ظرفیتهای بینظیر گردشگری سخن میگویند و فعالان این حوزه نیز بر اهمیت توسعه آن تأکید دارند. اما گردشگری، زمانی ارزشمند است که بتوان آن را در زندگی روزمره مردم دید؛ در اشتغال جوانان، در رونق کسبوکارهای محلی و در بهبود کیفیت زندگی شهروندان.
مرنجاب مشهور شده است؛ آران و بیدگل چطور؟
شاید هیچکس منکر این نباشد که گردشگری در سالهای اخیر به شناخته شدن این شهرستان کمک کرده است. اما آیا به همان میزان که نام آران و بیدگل بر سر زبانها افتاده، زیرساختهای آن نیز توسعه یافته است؟ آیا درآمد حاصل از گردشگری به اندازهای بوده که مردم اثر آن را احساس کنند؟
اینها پرسشهایی هستند که پاسخ به آنها نباید دشوار باشد. اگر گردشگری به یک صنعت واقعی در آران و بیدگل تبدیل شده است، پس باید بتوان آثار آن را اندازهگیری کرد. مردم حق دارند بدانند سالانه چه تعداد گردشگر وارد شهرستان میشوند، چه میزان درآمد از این حوزه حاصل میشود و چه سهمی از آن صرف توسعه زیرساختها و حمایت از فعالان محلی میشود.
تا زمانی که آمار شفافی از درآمد گردشگری منتشر نشود، نمیتوان با قاطعیت از موفقیت این صنعت در آران و بیدگل سخن گفت.
گردشگری اگر نان مردم را بزرگتر نکند، فقط یک ویترین است.
کافی است نگاهی به مطالبات فعالان این حوزه بیندازیم؛ از بهسازی مسیرهای دسترسی گرفته تا توسعه امکانات رفاهی، ایجاد بازارچههای دائمی صنایع دستی و حمایت از سرمایهگذاریهای بخش خصوصی. اینها خواستههای بزرگی نیستند. عجیب آن است که شهری با چنین ظرفیتهایی، هنوز درگیر ابتداییترین مطالبات گردشگری است.
از سوی دیگر، مسئله مدیریت مرنجاب همچنان یکی از موضوعات قابل تأمل است. مهمترین جاذبه گردشگری منطقه، نیازمند مدیریتی منسجم، پاسخگو و آیندهنگر است. تجربه بسیاری از شهرهای موفق گردشگری نشان داده که توسعه، بدون وجود یک متولی مشخص و برنامهریزی بلندمدت، به سرانجام مطلوب نخواهد رسید.
البته نباید از یک خطر مهم نیز غافل شد؛ توسعه بدون برنامه. کویر مرنجاب تنها یک مقصد گردشگری نیست؛ میراثی طبیعی است که باید برای نسلهای آینده حفظ شود. افزایش تردد خودروهای آفرود، ورود تورهای غیرمجاز و رهاسازی زبالهها، نشانههایی است که نشان میدهد توسعه گردشگری و حفاظت از محیط زیست باید همزمان مورد توجه قرار گیرند.
سالهاست مرنجاب را در تیتر خبرها میبینیم، اما هنوز نمیتوان با اطمینان گفت که این شهرت، به همان اندازه که به نفع گردشگران بوده، به سود مردم آران و بیدگل نیز بوده است.
شاید زمان آن رسیده باشد که به جای شمارش تعداد بازدیدکنندگان، درباره کیفیت توسعه صحبت کنیم. توسعهای که نتیجه آن، ماندن جوانان در شهر، رونق کسبوکارهای محلی و افزایش رضایت عمومی باشد. در غیر این صورت، گردشگری تنها به صنعتی تبدیل خواهد شد که همه از آن سخن میگویند، اما کمتر کسی اثر آن را در زندگی خود احساس میکند.
امروز سه مطالبه مشخص پیش روی مسئولان قرار دارد؛ نخست، ایجاد مدیریت واحد برای ساماندهی گردشگری منطقه؛ دوم، انتشار عمومی و شفاف آمار و اطلاعات اقتصادی مرتبط با گردشگری؛ و سوم، سرمایهگذاری در زیرساختهایی که منفعت آن مستقیماً به مردم بازگردد.
مرنجاب دیگر فقط متعلق به آران و بیدگل نیست؛ به بخشی از حافظه گردشگری ایران تبدیل شده است. اما تا زمانی که مردم این شهر خود را شریک این موفقیت ندانند، داستان گردشگری آران و بیدگل، داستانی ناتمام خواهد ماند.
