مدیریت پسماند در ایران نیازمند گذر از نگاه سنتی به حکمرانی مدرن است

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان با هشدار نسبت به خطرات زیست‌محیطی و بهداشتی پسماندهای پرخطر، گفت: قانون ۲۲ ساله مدیریت پسماند دیگر پاسخگوی نیازهای امروز نیست و سلامت عمومی جامعه در مواجهه با پسماندهای عفونی و مدرن به‌طور جدی تهدید می‌شود.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، دکتر احسان احمدی با استناد به یافته‌های یک پژوهش علمی جدید اظهار داشت: روزانه تنها در کلان‌شهری مانند اصفهان، ۲۰ تن پسماند بیمارستانی تولید می‌شود که ۴۴ درصد آن را زباله‌های عفونی تشکیل می‌دهند؛ این در حالی است که زیرساخت‌های فعلی برای کنترل این بحران سلامت‌محور ناکافی است.

وی با اشاره به ضرورت بازنگری در قانون مدیریت پسماندها و آیین نامه اجرایی آن مصوب سال ۱۳۸۳، تصریح کرد: قانون فعلی که بیش از دو دهه از تدوین آن می‌گذرد، در تعریف پسماندهای نوظهور مانند زباله‌های الکترونیک و پزشکی دچار نقص است و به دلیل تمرکز بیش از حد بر رویکردهای تنبیهی به جای مشوق‌های اقتصادی، کارایی لازم را در حوزه بازیافت ندارد.

این پژوهشگر ناهماهنگی بین‌سازمانی را یکی دیگر از چالش‌های بزرگ این حوزه دانست و افزود: خلأ هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، فرآیند نظارت بر مدیریت پسماندهای پرخطر را با اختلال مواجه کرده و هزینه‌های اقتصادی و بهداشتی سنگینی را به کشور تحمیل می‌کند.

دکتر احمدی با تبیین راهکارهای استخراج شده از نظرات متخصصان (روش دلفی)، خاطرنشان کرد: برای خروج از این وضعیت، باید از نگاه سنتیِ «جمع‌آوری صرف زباله» به سمت «حکمرانی مدرن پسماند» حرکت کنیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان، چهار محور «به‌روزرسانی تعاریف قانونی»، «ایجاد نظام پایش هوشمند بین‌دستگاهی»، «تغییر رویکرد به سمت ابزارهای تشویقی برای بخش خصوصی» و «بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته نظارتی» را از اولویت‌های اصلی اصلاح نظام پسماند برشمرد.

وی در پایان تأکید کرد: بدون بازنگری فوری در قوانین و ساختارهای مدیریتی، تأثیرات جبران‌ناپذیر زیست‌محیطی و بهداشتی این پسماندها بر سلامت شهروندان باقی خواهد ماند و هزینه‌های درمان بیماری‌های ناشی از آن به شدت افزایش می‌یابد.